الگوى شخصيت

نويسنده : هيئت تحريريه موسسه در راه حق

شخصيت چيست ؟

اكنون بايد ديد، اصولا شخصيت چيست كه همه طالب آنند؛ هر كس آنرا در چيزى به اشتباه يا به واقعيت مى جويد، و موضوع يا نمونه ويژه اى را ملاك منش و شخصيت ايده آل خويش مى پندارد و با همه وجودش خواستار آن است ؟ چنانچه مى بينيم : گروهى ، داشتن لباس گران قيمت و گلوبندهاى چند ميليون تومانى يا پالتو پوستى چند هزار دلارى (1) را ملاك عظمت و شخصيت خود مى دانند و برخى ديگر داشتن طرفداران زياد را براى كسى ، نشانه بزرگى منش او مى دانند تا آنجا كه به خاطر مرگ چنين كسى ، هزاران نفر خود كشى مى كنند يا ته سيگار و چند تار موى او را صدها هزاران تومان خريدارى مى نمايند و يا به داشتن يك عكس يا يك امضاء و يا به ديدن او حتى در لحظه اى كوتاه بر خود مى بالند...!

اميدو نقش تربيتى آن در زندگى انسان

محمدرضا داودى

مقدّمه

«تربيت» از جمله مسائل مهمى است كه از ديرباز توجه معلمان و متولّيان آموزش و پروش را به خود مشغول ساخته است. در هر دوره‏اى دانشمندان و متفكران درباره تربيت، فعاليت‏هاى علمى و عملى داشته و در اين زمينه، نظرات كاربردى مهمى ارائه داده‏اند. در منابع اسلامى (قرآن و روايات) بيش از هر امرى، مسئله تربيت و سازندگى انسان به چشم مى‏خورد. رشد معنوى انسان و رسيدن او به كمالات، از مهم‏ترين برنامه‏هاى انبيا و كتاب‏هاى آسمانى بوده است. در اين مقاله، به «اميد» به عنوان يكى از عوامل مهم در تربيت انسان از ديدگاه قرآن و نقش سازنده آن اشاره مى‏شود.

خانواده و آسيب‌ها:

آسيب‌شناسي خانواده(1): انتخاب همسر[1] و تهديدها

در بحث انتخاب همسر، شيوه‌ها و ملاك‌هايي به چشم مي‌خورد كه برخي از آنها جنبه اخلاقي دارند، برخي جنبه زيستي و برخي نيز شرايط و جنبه‌هاي ديگر را در بر مي‌گيرند كه در اينجا به تعدادي از آنها اشاره مي‌شود. البته اين منع‌ها سبب‌ساز حرمت شرعي ازدواج نيستند، بلكه ممكن است استحكام و دوام بنيان خانواده را تهديد كنند:

دزدی در کودکان

پدیدآورنده:پروين بهروزنيا،

خانواده و تربيت

بيشتر کودکان در دوران کودکی يکی دو بار دست به دزدی می‏زنند. ولی اگر با کودکی سر و کار داريد که ماهی يک بار يا بيشتر دزدی می‏کند، کودکی است دارای مشکل و بايد به او ياد بدهيد که دزدی نکند. شک نيست که دزدی يک رفتار ناپسند است و والدين چه هنگام رفتن کودک به مدرسه و چه قبل از آن، تلاش می‏کنند تا کودک‏شان از اين رفتار پرهيز کند.

بازشناسى جايگاه زن در انديشه دينى

پدیدآورنده:دكترمحمدمهدى بهداروند،

زنان نيمى از پيكره اجتماع هستند، جامعه براى بارورى و پويايى در زمينه‏هاى فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى طبعا نيازمند نيروى عظيم زنان و مادران است. هر فرد براساس حق طبيعى و انسانى خود، حق دخالت در تعيين سرنوشت خود و جامعه‏اش را داراست. بنابراين زنان علاوه بر ايفاى نقش خانوادگى بايد در جامعه حضورى فعال و مؤثر داشته باشند تا به نوبه خود در رهيافت سياسى، اجتماعى و اقتصادى و فرهنگى جامعه تأثيرگذار باشند.

خانه و خانواده

پدیدآورنده:عبداللطیف نظری،

گلستان خانه

خانواده بوستانی است که پدر و مادرْ، باغبان، فرزندان شکوفه‏های این باغ و میوه‏های این بوستان‏نند. اگر کودکان از عاطفه سیراب نشوند، پژمرده می‏شوند و اگر سایه پرمهر پدر و مادر بر سر کودکان نباشد، گرمای شعله‏های هستی‏سوز، برگ و بار این مزرعه را می‏سوزاند. اگر دل و فکر نوجوانان از معرفت و محبت سرشار نشود، هرگز در باغ زندگی، این نونهالان به بار نمی‏نشینند.

نگرشى بر احكام‏ اسلام و مواد مخدّر

پدیدآورنده:محمدباقر شريعتى سبزوارى ،

اسلام، عقل را گوهرى مى‏داند كه همه رفتارهاى فردى و اجتماعى انسان را به تعادل، جذابيّت و خداگونگى، سوق مى‏دهد؛ از همين روست كه براى آن، ارزش فراوانى قائل است و حتى قبولى عبادت‏هاى انسان را با معيار عقل مى‏سنجد؛ مثلاً وقتى در محضر امام صادق (ع) مؤمنى را به دليل كثرت نماز و روزه و انفاق به مستمندان مى‏ستايند، حضرت مى‏پرسد: عقل او چگونه است؟ پاسخ مى‏دهند: اعمال و گفتار ساده‏لوحانه دارد و بر پايه احساس عمل مى‏كند، نه خرد. كاستى‏هاى عقل او در گفتار و رفتارش محسوس است. حضرت فرمود: عملش صعود نمى‏كند؛ يعنى ارزش نماز و روزه و انفاق بر اساس عقل و خرد ارزيابى مى‏شود، نه احساس عوامانه.

ترس در کودکان و نوجوانان

به واقع والدین همه گاه در تربیت فرزندان خود با واقعیتی انکارناپذیر روبه‏رو هستند: ترس کودکان! دنیای کودکان مشحون از ترسهایی است که خود را در رفتارهایشان نشان می‏دهند.

بسیاری از ترسهای دختربچه‏ها و پسربچه‏ها جنبه سازگارانه داشته و باعث می‏شود تا آنان در دام وضعیتهای خطرناک گرفتار نیایند. حال آنکه انواع دیگری از ترسهای کودکان با گذشت زمان اندک اندک محو شده به گونه‏ای که می‏توان این گونه ترسها را نوعی پدیده طبیعی رشد دانست.

گذری بر روابط دختر و پسر در دایره عقل و شرع

پدیدآورنده:شکیبا سادات جوهری،

ضرورت بحث درباره روابط دختر و پسر

از زمان گسترش جامعه انسانی، مسئله روابط میان پسر و دختر در جوامع مختلف مطرح بوده است. ولی در دوران توسعه سیاسی، اجتماعی و ظهور رسانه‏های جمعی و سمعی و بصری، این مسئله شکل دیگری به خود گرفته و با نگرشی نو، بار دیگر رخ نموده است. از آن‏جا که امروزه این موضوع، به ویژه در محیط‏هایی مانند: دانشگاه‏ها، سینماها، پارک‏ها، خیابان‏ها و... نمود بیشتری یافته است، ضرورت بحث و بررسی آن دو چندان شده است. بی‏شک پاک کردن صورت مسئله، در وضعیت کنونی ناممکن است. بنابراین، باید با راهکارهای درست، الگوی متناسب با فرهنگ جامعه اسلامی را به نسل جوان ارائه داد.

نشاط در خانواده

«خانواده» کوچک ترین و در عین حال اساسی ترین واحد اجتماع است که باید در حفظ و بقاء و شکوفایی آن کوشش نمود.

تأثیرگذاری مستقیم، گستره ی تأثیر و طول مدت آن، شاخصه های مهمی هستند که توجه به خانواده را ضروری می سازد. در این بخش، مسئله ی نشاط در خانواده و آسیب های پیش روی آن مورد بررسی قرار گرفته است.

- عوامل و موانع نشاط در خانواده از دیدگاه تربیت اسلامی چیست؟

دموكراسي جديد چيست؟

فرانسيسكو ويفورت

ترجمة جليل دارا

Francisco. C. Weffort. وي كه استاد علوم سياسي و عضو مركز مطالعات فرهنگي معاصر دانشگاه "سائوپائولو" در برزيل مي‎باشد، آثار متعددي در زمينه جنبش كارگري برزيل، سياستهاي توده‎گرايانه و گذار به دموكراسي منتشر نموده است. آخرين اثر وي كتابي است مشتمل بر مجموعه مقالاتي درباره دموكراسي كه در سال 1992 به چاپ رسيده است.

روشن است كه چاپ اين مقاله به معناي پذيرش مباني آنچه كه دموكراسي ناميده مي‌شود نيست.

پدیدارشناسیِ دروغ

پدیدآورنده:سید حسن اسلامی،

سه نفر دور هم جمع شده بودند و جر و بحث می‏کردند. کشیشی از راه رسید و به آنان گفت: «فرزندانم! چرا این همه سر و صدا راه انداخته‏اید؟».

خاستگاه رابطه زن و شوهر

یادآوری:

بررسی مسایل مربوط به بانوان، بخش قابل توجهی از دروس و مباحث حوزه در زمینه‏های معارف، فقه، تفسیر و حدیث را به خود اختصاص می‏دهد. گرچه این مباحث به شکل تخصصی ارایه می‏گردد، اما انعکاس بخشهایی از آن در سطح عموم و در قالبی آسان، می‏تواند زمینه مطلوبی را برای قشر وسیعی از جامعه در جهت استفاده از این گونه بحثها فراهم کند. * * *

عشق، ازدواج، گسيختگى خانواده

پدیدآورنده:حسين حسينى‏تبار كريمى،

 چكيده:

ازدواج، مهم‏ترين رخداد زندگى هر انسانى پس از تولد و پيش از مرگ مى‏باشد. سيرى كه جهانيان در عصر مدرنيته و فرامدرنيته پيش رو گرفته‏اند، اگر چه از جذابيت‏ها و حساسيت‏هاى سنتى ازدواج كاسته است، ولى نمى‏توان نقش، اهميت و كاركرد آن را در جامعه ناديده گرفت. تشكيل خانواده كه با ازدواج آغاز مى‏گردد، نقش بسزايى در تداوم و مانايى بشر، تربيت و پيراستگى اخلاقى و حتى شخصيت‏بخشى مردان و زنانى دارد كه هسته اصلى اجتماعات انسانى‏اند.

عدالت اجتماعى مانعها و بازدارنده ها

محمد صادق مزينانى

 اشاره

در اين مقال، به پاره‏اى از مانعها و بازدارنده‏ها، نظر خواهيم افكند و تا آفتها و مانعهاى عدالت اجتماعى، شناخته نشوند و با آنها ستيزى همه‏سويه صورت نگيرد، رسيدن به قله عدالت، ممكن نخواهد بود.

آنچه عدالت‏خواهان و عدالت مداران را از رسيدن به جامعه آرمانى خود باز مى‏دارد، بسيار است. گاه مانعها داخلى‏اند، گاه خارجى، گاه فردى و گاه جمعى.

مسؤوليت مبارزه با پاره‏اى از مانعها، از جمله مانعهاى خارجى به عهده رهبران و پاره‏اى به عهده مردم و بخشى ديگر، مشترك است; يعنى دولت و مردم، بايد در برداشتن آنها، همكارى كنند.

تاريخ فلسفه دين*

ويليام آلستون

ترجمه على‏رضا كرمانى

اشاره

فلسفه دين و بررسى ابعاد عقلانى آن در سال‏هاى اخير مورد اهتمام خاصى واقع شده است، از يك سو، متدينان دلايلى عقلانى بر اثبات برخى آموزه‏هاى دين اقامه مى‏كنند و از سوى ديگر، ملحدان و منكران دلايلى به ظاهر عقل‏پسند بر نفى ديدگاه متدينان و اثبات نظرگاه خود ارائه مى‏دهند. نگاه عقلانى به دين هم مطابق فطرت حقيقت‏جويى آدمى است و هم مى‏توان با استمداد از اين انديشه‏هاى عقلانى دفاعى مبتنى بر عقل از آموزه‏ها و عقايد دينى داشت و به استحكام موضع دين مدد رساند.